Rain Bird 5004+ PC SAM PRS, orta ve geniş çim alanlarda kontrollü yağmurlama yapmak için geliştirilen 3/4 inç girişli, 10,2 cm pop-up yüksekliğe sahip profesyonel bir dişli rotordur. Ürünü standart bir 5004 rotordan ayıran üç temel özellik vardır: Plus gövdedeki başlık üzerinden su kesme vanası, PRS basınç düzenleme mekanizması ve SAM düşük kot drenaj çekvalfi. Bu bileşim; parklar, site bahçeleri, ticari peyzaj alanları, okul ve kampüs çimleri, geniş konut bahçeleri ile bakım sırasında tek tek başlıkların izole edilmesinin önemli olduğu projeler için değerlidir. Doğru sonuç için rotorun vanalı olması, nozul ve hidrolik proje ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Atış mesafesi, debi, başlık aralığı ve çalışma süresi; seçilen nozul, dinamik basınç, rüzgâr, boru çapı ve saha geometrisine göre belirlenmelidir.

• Ürün ailesi: Rain Bird 5000 Plus Serisi, model yapılandırması 5004+PCSAMR.

• Vanalı özellik: Başlığın üstünden düz tornavidayla kumanda edilen manuel Flow Shut-Off akış kapatma mekanizması.

• Basınç düzenleme: PRS, yeterli giriş basıncı bulunduğunda rotor çalışma basıncını yaklaşık 3,1 bar seviyesinde düzenler.

• Çekvalf: SAM Seal-A-Matic, yaklaşık 2,1 m kot farkına kadar düşük kot drenajını azaltır.

• Giriş: Alt bağlantı 3/4 inç dişidir; yerel ürünün NPT/BSP standardı sipariş öncesinde teyit edilmelidir.

• Açı: Kısmi daire modelinde 40°–360° arasında üstten ayar.

• Boyut: 10,2 cm pop-up, yaklaşık 18,5 cm toplam gövde yüksekliği ve 4,1 cm açık yüzey çapı.

• Nozullar: Rain Curtain standart açılı ve düşük açılı değiştirilebilir nozul seçenekleri.
  

Rain Bird 5004+ PC SAM PRS, başlık üzerinden suyu açıp kapatmaya yarayan entegre bir manuel akış vanasına sahiptir. Rotorun üstündeki Flow Shut-Off yuvasına düz uçlu tornavida yerleştirilerek ilgili başlığın suyu, sulama zonu çalışırken kesilebilir veya yeniden açılabilir. Bu özellik nozul değişimi, hat yıkama, dağılım kontrolü ve tek bir rotorun arızasını ayırma sırasında kontrol ünitesine ya da merkezî vanaya gidip gelme ihtiyacını azaltabilir.

Buradaki “vanalı” ifadesi doğru anlaşılmalıdır. Flow Shut-Off, rotor başlığını yerel olarak kapatan manuel bir servis vanasıdır; elektrikli solenoidi, programlama kabiliyeti veya otomatik istasyon kontrolü yoktur. Bu nedenle sulama zonunu açıp kapatan merkezî solenoid vananın ve sulama kontrol ünitesinin yerini almaz. Projede normal otomasyon mimarisi korunur; başlık üzerindeki vana bakım ve devreye alma kolaylığı sağlar.

Ürün kodu ne anlatır?

Rain Bird model kodları, ürünün hangi seçenekleri taşıdığını kısa biçimde açıklar. “5004” dört inç sınıfındaki pop-up modeli; “+” işareti Plus akış kapatma özelliğini; “PC” ayarlanabilir kısmi daire yapısını; “SAM” düşük kot drenaj çekvalfini; “R” ise PRS basınç düzenlemeyi ifade eder. Bahçelog ürün başlığında PRS açıkça yazıldığı için resmî kod karşılığı 5004+PCSAMR ekseninde değerlendirilir. Sipariş etiketinde model kodunun aynen kontrol edilmesi, yalnızca benzer görünen 5004PC, 5004+PC veya 5004PCSAM modellerinin karışmasını önler.

Standart 5004PC’de kısmi daire ayarı bulunabilir fakat başlık üzerinden akış kesme, SAM ve PRS seçeneklerinin tümü birlikte olmayabilir. 5004+PCSAM modelinde Plus ve SAM bulunurken PRS bulunmayabilir. 5004+PCR, Plus ve PRS taşır ancak SAM farklı bir yapılandırma konusudur. Bu nedenle “5004 rotor” ifadesi tek başına yeterli satın alma tanımı değildir. Teklif, irsaliye ve ürün üzerindeki işaretleme eşleştirilmelidir.

Temel teknik özellikler

Aşağıdaki değerler Rain Bird 5000/5000 Plus ailesinin güncel resmî teknik dokümanları ile Bahçelog ürün tanımının ortak noktalarına dayanır. Nozul performansı bir aralık olarak verilmiştir; ürünle gelen veya sahada takılan nozul netleşmeden tek bir atış mesafesi ve debi söylenemez.

Rain Bird 5004+ PC SAM PRS teknik özellikleri

ÖzellikDeğerPratik anlamıModel yapılandırması5004+PCSAMR4 inç, Plus, kısmi daire, SAM ve PRS bileşimidir.Rotor tipiSu ile yağlanan, dişli tahrikli pop-up rotorGömülü montaj ve döner tek akışlı yağmurlama için tasarlanmıştır.Pop-up yüksekliği10,2 cmÇim seviyesinin üzerine çıkan nozul merkezi sınıfıdır.Toplam gövde yüksekliğiYaklaşık 18,5 cmKazı, bağlantı derinliği ve swing joint planını etkiler.Açık yüzey çapıYaklaşık 4,1 cmÇim üzerinde görünen üst bölümün çapıdır.Giriş3/4 inç dişi alt bağlantıUygun erkek dişli bağlantı veya swing joint gerektirir.Açı aralığı40°–360°Kenar, köşe ve tam daireye kadar farklı sektörlerde ayarlanabilir.Fabrika açı ayarıYaklaşık 180°Kurulumdan sonra saha sınırına göre yeniden ayarlanmalıdır.Seri çalışma basıncı1,7–4,5 barKesin model etiketi ve güncel yerel teknik föy ile doğrulanır.PRS düzenleme seviyesiYaklaşık 3,1 bar / 45 psiYüksek giriş basıncını başlıkta hedef seviyeye düzenler; düşük basıncı yükseltmez.Seri yarıçap aralığı7,6–15,2 mNozul ve basınca bağlı aile aralığıdır; PRS tablolarında farklı çalışma noktaları görülür.Seri debi aralığı3,0–36,6 L/dak; 0,17–2,19 m³/saİstasyon hesabı seçilen nozulun gerçek debisiyle yapılır.Standart nozul yörüngesi25°Genel çim alanlarda standart Rain Curtain atış açısıdır.Düşük açılı nozul yörüngesi10°Rüzgâr veya engel koşullarında değerlendirilebilen daha alçak yörüngedir.Yarıçap azaltmaVida ile yüzde 25’e kadarAşırı kısma dağılım düzenini bozabileceğinden nozul seçiminin yerini tutmaz.Flow Shut-OffBaşlıktan manuel aç/kapatTek rotoru zon çalışırken servis amacıyla izole eder.SAM çekvalfYaklaşık 2,1 m kot tutmaSulama sonrası düşük kotlu başlıktan boru boşalmasını azaltır.KapakDayanıklı kauçuk üst; Plus için yeşil üst kimliğiÜrünün saha içindeki görünür ve servis edilen bölümüdür.

Vanalı Flow Shut-Off sistemi nasıl çalışır?

5000 Plus ailesinin ayırt edici özelliği, su yoluna entegre edilmiş Flow Shut-Off mekanizmasıdır. Üretici bu özelliği “The Green Top” kimliğiyle tanımlar. Zon basınçlıyken belirli bir rotorun üstündeki kapatma yuvasına erişilir. Düz tornavida saat yönünde yaklaşık 180° çevrildiğinde o başlığın akışı durur; saat yönünün tersine yaklaşık 180° çevrildiğinde akış yeniden başlar. Ayar kontrollü yapılmalı, mekanizma mekanik sınırların ötesine zorlanmamalıdır.

Bu işlev özellikle çok başlıklı bir zonda yararlıdır. Örneğin tek rotorun nozulu değiştirilecekse tüm istasyonu kapatıp tekrar açmak yerine ilgili başlık yerel olarak kapatılabilir. Zon açık bırakılarak diğer rotorların deseni gözlenebilir. Hat yıkama sırasında belirli başlıkların sırayla açılması, debinin seçilen noktaya yönlendirilmesine yardımcı olabilir. Kaçak ararken başlıklar tek tek kapatılarak hangi noktada problem olduğu ayrıştırılabilir.

Flow Shut-Off sürekli program vanası gibi kullanılmamalıdır. Bir başlığı uzun süre kapalı bırakmak, zonun hidrolik dengesini ve toplam debisini değiştirir. Pompa veya vana minimum debi koşulları etkilenebilir; komşu başlık kapsaması bozulabilir. Bakım bittiğinde başlığın yeniden açık konuma getirildiği ve doğru yağmurlama yaptığı kontrol edilmelidir. Kapalı unutulan rotor, sistem çalışıyor görünürken kuru alan oluşturabilir.

Flow Shut-Off, SAM ve solenoid vana arasındaki fark

Üründe birden fazla “su kesme” işlevi bulunduğu için terimler kolayca karışabilir. Plus mekanizması kullanıcı tarafından tornavidayla kumanda edilen yerel servis vanasıdır. SAM, kullanıcı tarafından programlanan bir vana değildir; hat basıncı düştüğünde düşük kot drenajını sınırlandıran yaylı bir çekvalftir. Merkezî solenoid vana ise kontrol ünitesinden elektrik sinyali alarak bütün sulama istasyonunu açar veya kapatır.

Özetle: Flow Shut-Off tek rotoru elle izole eder; SAM sulama sonrasında geri boşalmayı sınırlar; solenoid vana ise zonun otomatik kontrolünü yapar. Bu üç mekanizmanın aynı cümlede “vana” diye anılması, ürünün otomatik çalışan dahili vanalı golf rotoru olduğu izlenimini yaratmamalıdır. 5004+PCSAMR bir blok sistem rotorudur. Normal projede boru hattında ayrı bir solenoid vana bulunur.

Bu ayrım satın alma kararını da etkiler. Başlık başına kablo, solenoid veya decoder isteniyorsa farklı bir valve-in-head rotor sınıfı değerlendirilir. Orta menzilli peyzaj zonunda bakım kolaylığı isteniyorsa 5000 Plus’ın manuel vanası daha yalın ve ekonomik bir yaklaşım olabilir. Ürünün vanalı olması otomasyon maliyetini tamamen ortadan kaldırmaz; servis süresini ve devreye alma hareketlerini azaltma potansiyeli taşır.

PRS basınç düzenleme ne işe yarar?

PRS, rotor yükseltici gövdesine entegre basınç düzenleme mekanizmasıdır. Üretici, yeterli giriş basıncı bulunduğunda nozul çalışma basıncını yaklaşık 45 psi, yani 3,1 bar seviyesinde düzenlemeyi hedefler. Böylece aynı lateral hat üzerindeki başlıklarda yüksek giriş basıncından kaynaklanan debi artışı, sislenme ve ince damlacık oluşumu sınırlandırılabilir. Başlıklar arasındaki basınç farkının dağılım üzerindeki etkisi azaltılabilir.

Basınç regülatörü pompa değildir. Rotor girişinde 3,1 barın altında yetersiz dinamik basınç varsa PRS bunu yükseltemez. Boru sürtünme kayıpları, vana kaybı, filtre kaybı ve kot farkı hesaba katıldıktan sonra rotora yeterli giriş basıncı ulaşmalıdır. Yetersiz basınçta kule tam yükselmeyebilir, atış kısalabilir ve dönüş kararsızlaşabilir. Bu durumda çözüm regülatörü suçlamak değil, hattın hidrolik çalışma noktasını incelemektir.

PRS, tüm sistem tasarımını tek başına düzeltmez. Aynı zonda farklı nozul debileri kullanılıyorsa toplam su ihtiyacı yine değişir. Boru çapı küçükse başlıklar arası kayıp devam eder. Pompa dalgalanması veya kontrol vanası kapasite sorunu varsa giriş basıncı hedef aralığın altına düşebilir. PRS’nin en güçlü olduğu senaryo, yeterli ve zaman zaman yüksek giriş basıncını her rotor seviyesinde daha öngörülebilir bir nozul koşuluna dönüştürmektir.

SAM Seal-A-Matic çekvalf ne işe yarar?

Sulama kapandığında lateral boruda kalan su yerçekimiyle en düşük kotlu rotora doğru hareket eder. Çekvalfsiz bir başlıktan yüzeye boşalan su, rotor çevresinde çamur, su birikintisi, yüzey yumuşaması ve erozyon oluşturabilir. SAM, gövdenin tabanındaki yaylı çekvalf sayesinde yaklaşık 2,1 m kot farkına kadar bu düşük kot drenajını tutmayı amaçlar.

SAM bir basınç regülatörü veya otomatik sulama vanası değildir. Zon çalışırken suyun normal akışına izin verir; sistem kapandığında geri boşalmaya karşı kapanır. Kot farkı 2,1 m sınırını aşıyorsa, kontrol vanası kaçırıyorsa ya da boru başka bir noktadan drenaj yapıyorsa tek başına yeterli olmayabilir. Eğimli arazide kot zonlaması, ek çekvalf veya farklı boru düzeni gerekebilir.

Sulama bittikten sonra başlıktan uzun süre su gelmesi her zaman SAM arızası değildir. Birkaç dakikalık boşalma ile sürekli vana kaçağı birbirinden ayrılmalıdır. Merkezî vana tam kapatmıyorsa hatta sürekli basınç beslenir ve SAM farklı bir görevle karşı karşıya kalır. Kontrol sırası; akış süresi, kot farkı, vana sızdırmazlığı, rotor içindeki kir ve çekvalf oturma yüzeyi şeklinde ilerlemelidir.

Rain Curtain nozullar ve sulama deseni

5000 Serisi, Rain Curtain nozul ailesiyle çalışır. Standart nozulların çıkış yörüngesi 25°’dir ve orta menzilli çim alanlarda ana seçim grubunu oluşturur. Düşük açılı nozullar 10° yörüngeyle daha alçak bir jet üretir; rüzgârlı sahalar, ağaç altları veya üst engeller bulunan alanlarda değerlendirilebilir. Düşük yörüngenin menzili ve yağmurlama hızı farklı olduğundan yalnızca “rüzgâr çözümü” diye otomatik seçilmemelidir.

Resmî teknik tanımda 5000 Plus gövde için sekiz standart Rain Curtain nozul ve dört düşük açılı nozul seçeneği belirtilir. Yerel ürün paketinde hangi nozul ağacının veya önceden takılı nozulun bulunduğu sipariş öncesinde Bahçelog’dan teyit edilmelidir. Model kodunda 2.0 veya 3.0 gibi bir nozul eki yoksa teslimat içeriği varsayılmamalıdır.

Rain Curtain tasarımı yalnız uzak kenara su taşımayı hedeflemez. Yakın alanın da sulanabilmesi, rotor çevresinde kuru halka oluşmaması için önemlidir. Bununla birlikte tek başlığın dağılımı merkezden menzil sonuna kadar tamamen eşit değildir. Tasarımda komşu rotorların desenleri üst üste bindirilir. Head-to-head yerleşim, bir rotorun suyunun komşu rotor konumuna ulaşması prensibidir ve homojenliği destekleyen temel yaklaşımdır.

Nozul, basınç, yarıçap ve debi ilişkisi

Nozul numarası büyüdükçe genel olarak debi artar ve uygun koşullarda yarıçap uzar. Ancak artış doğrusal değildir. Büyük nozul daha fazla su istediğinden lateral hattın sonlarında dinamik basıncı düşürebilir. Bu durumda katalogda uzun görünen nozul sahada beklenenden kısa atabilir. Nozul seçimi her başlığın aralığı kadar istasyonun toplam debisiyle de ilişkilidir.

Aşağıdaki seçilmiş değerler, Rain Bird’ın PRS’li standart açılı Rain Curtain performans tablosundan alınmıştır. Giriş basıncı 3,5–5,2 bar aralığında PRS düzenleme davranışının dengelendiği grup gösterilir. Bu değerler sıfır rüzgâr test koşullarındadır; saha aralığına doğrudan kopyalanmamalıdır.

PRS’li Rain Curtain nozul örnek performansları

NozulGiriş basıncı grubuYarıçapDebiPratik yorum1.53,5–5,2 bar10,6 m6,0 L/dak; 0,35 m³/saDaha düşük debili, kısa-orta yarıçap seçeneği.2.03,5–5,2 bar11,2 m7,8 L/dak; 0,47 m³/saKüçük nozul artışıyla kontrollü debi sağlar.2.53,5–5,2 bar11,3 m10,2 L/dak; 0,58 m³/saYarıçap artışı sınırlıyken debi belirgin yükselir.3.03,5–5,2 bar12,1 m12,0 L/dak; 0,71 m³/saOrta menzil ve debi için sık değerlendirilen sınıf.4.03,5–5,2 bar12,7 m15,6 L/dak; 0,92 m³/saPompa ve zon debisi daha dikkatli kontrol edilir.5.03,5–5,2 bar13,5 m19,2 L/dak; 1,17 m³/saUzun menzil karşılığında yüksek su ihtiyacı doğurur.6.03,5–5,2 bar13,9 m22,8 L/dak; 1,39 m³/saİstasyon toplamı ve boru kayıpları kritik hâle gelir.8.03,5–5,2 bar14,1 m31,2 L/dak; 1,85 m³/saEn büyük nozulun otomatik olarak en doğru seçim olmadığını gösterir.

Tablo, 1.5 nozuldan 8.0 nozula geçildiğinde yarıçapın yaklaşık 3,5 m artmasına karşı debinin beş kattan fazla yükseldiğini gösterir. Bu nedenle yalnız daha uzak atış amacıyla büyük nozul seçmek ekonomik veya hidrolik olarak doğru olmayabilir. Aynı zonda on adet rotor bulunduğunda her başlıktaki birkaç litre/dakika fark, pompa çalışma noktasında büyük toplam değişim oluşturur.

Nozul seçiminde saha geometrisi, toprak infiltrasyonu ve sulama penceresi de önemlidir. Büyük debi sulama süresini kısaltabilir fakat toprağın su alma hızını aşarsa yüzey akışı doğurabilir. Küçük nozul daha uzun çalışma gerektirebilir. Aynı istasyondaki başlıkların yağmurlama hızları uyumlu tutulmalı, sektör açıları ve MPR yaklaşımı birlikte ele alınmalıdır.

PRS’li modelde basınç tablosu nasıl okunur?

Performans tablosunda düşük giriş basınçlarında değerlerin değiştiği, yeterli basınçtan sonra PRS’nin debi ve yarıçapı daha kararlı tuttuğu görülür. Örneğin 3.0 standart nozul 1,7 bar girişte yaklaşık 11,0 m ve 8,4 L/dak verirken 3,0 barda yaklaşık 12,1 m ve 11,4 L/dak değerine çıkar. PRS’nin etkin düzenleme bölgesinde değer yaklaşık 12,1 m ve 12,0 L/dak seviyesinde dengelenir.

Bu örnek, “PRS varsa giriş basıncı önemsizdir” düşüncesini düzeltir. Hat basıncı düşükse ürün yine düşük giriş koşulunun fiziksel sınırlarına tabidir. Hat basıncı yeterli ve yüksekse düzenleyici nozul koşulunu hedefe yaklaştırır. Pompa ve boru hesabında en uzak başlığın giriş basıncı, eşzamanlı bütün rotorlar çalışırken kontrol edilmelidir.

Manometreyi pompa çıkışında okumak tek başına yeterli değildir. Boru uzunluğu, çap, fittings, filtre, vana, kot ve su hızı başlığa kadar basınç kaybı oluşturur. Dinamik basınç, su akarken ölçülen değerdir. Statik basıncın yüksek olması, zon açıldığında her rotora yeterli basıncın ulaşacağını garanti etmez.

3/4 inç giriş ve bağlantı seçimi

5004 gövdenin alt bağlantısı 3/4 inç dişidir. Rain Bird’ın Kuzey Amerika teknik tanımı FNPT alt giriş belirtir; Türkiye’de satılan yerel ürünün bağlantı standardı ve kullanılacak adaptör Bahçelog ile sipariş öncesinde teyit edilmelidir. Aynı anma çapındaki NPT ve BSP dişler birbirinin tam eşdeğeri değildir. Yanlış standardı zorlamak gövdeyi, dişi veya sızdırmazlık yüzeyini bozabilir.

Rotorun doğrudan rijit lateral boruya bağlanması yerine uygun swing joint veya esnek bağlantı düzeni kullanılması kot ayarını ve servis kolaylığını destekler. Bağlantı, rotor gövdesinin dik durmasını sağlamalı; yüzey yükünü ana boruya aktarmamalıdır. Bitmiş çim kotu değiştiğinde swing joint üzerinden düzeltme yapılabilmesi bakım açısından avantajdır.

Diş sızdırmazlık malzemesi, üretici bağlantı talimatı ve kullanılan fitting standardına göre uygulanmalıdır. Önceki Rain Bird 11000 ACME ürünündeki “teflon kullanılmaz” kuralı bu 3/4 inç dişli bağlantıya otomatik aktarılmamalıdır; ACME ile boru dişi farklıdır. Montaj ekibi yerel ürün etiketi, bağlantı türü ve fitting üreticisinin talimatını birlikte izlemelidir.

Hangi alanlar için uygundur?

Rain Bird 5004+ PC SAM PRS; orta büyüklükte çim adaları, site ortak alanları, otel ve tesis peyzajları, okul bahçeleri, parklar, yol kenarı geniş yeşil bantlar ve güçlü konut sulama zonları için değerlendirilebilir. 10–14 m civarında tasarım yarıçaplarının anlamlı olduğu düzenli geometrilerde, 3/4 inç bağlantı sınıfı ve geniş nozul seçimi proje esnekliği sunar.

Plus vanası, bakım personelinin sık müdahale ettiği ticari sahalarda daha değerlidir. PRS, basıncın yüksek veya başlıklar arasında değişken olduğu projelerde dağılımı yönetmeye yardımcı olur. SAM ise eğimli arazilerde ve zonun düşük kotlu uçlarında su boşalması sorunu yaşayan yerleşimlerde önem kazanır. Üç seçenek aynı sahada gerçek bir probleme cevap veriyorsa bu yapılandırma standart modele göre güçlü bir adaydır.

Küçük çiçek tarhları, dar şeritler veya 7 m’nin altında yarıçap gerektiren alanlarda daha küçük rotor, rotator veya sprey başlık daha uygun olabilir. Çok geniş futbol sahaları ya da 20 m üzeri menzil gereken projelerde 5004 sınıfı yerine uzun atışlı ticari rotorlar incelenmelidir. Başlık başına elektrikli vana gereken golf altyapısı için de valve-in-head ürünler ayrı bir sınıftır.

Rotor yerleşimi ve head-to-head kapsama

Rotor sayısı yalnız alan metrekaresine bölme yapılarak bulunmaz. Saha sınırı, bina cephesi, yol, yaya alanı, rüzgâr, nozul yarıçapı ve sektör açıları birlikte çizilmelidir. Genel tasarım yaklaşımında bir rotorun suyu komşu rotor konumuna ulaşır. Bu head-to-head kapsama, jetin menzil boyunca değişen dağılımını komşu desenle tamamlar.

Katalog yarıçapı, sıfır rüzgâr test koşuludur. Rüzgârlı sahada başlık aralığı düşürülebilir veya düşük açılı nozul değerlendirilebilir. Bina kenarında kısmi daire başlıklar sınır içine yönlendirilir; tam daireye yakın sektörlerin yağmurlama hızı, çeyrek daire başlıklarla aynı istasyonda bilinçsizce karıştırılmamalıdır. Nozul ve çalışma süresi, sulanan açıyla uyumlu hâle getirilmelidir.

Çim alan dışına su taşması yalnız su israfı değildir; kaldırımda kayma riski, cephede leke ve yol yüzeyinde rahatsızlık oluşturabilir. Sabit sol kenar doğru hizalanmalı, sağ sınır hassas ayarlanmalıdır. Devreye alma sırasında kuru gözlem yerine su altında desen kontrolü yapılmalı; kap testiyle yağmurlama miktarı sahada ölçülmelidir.

Adım adım kurulum

1. Modeli doğrulayın: Ürün etiketinde Plus, PC, SAM ve PRS seçeneklerinin siparişle eşleştiğini kontrol edin.

2. Nozulu belirleyin: Tasarım yarıçapı, istasyon debisi ve yağmurlama hızına göre resmî tablodan nozul seçin.

3. Hattı yıkayın: Rotor bağlanmadan önce borudaki talaş, toprak ve yapıştırıcı kalıntısını uzaklaştırın.

4. Bağlantı standardını kontrol edin: 3/4 inç alt girişle fitting veya swing joint diş standardının uyumlu olduğunu teyit edin.

5. Rotoru dik yerleştirin: Gövde ekseni dik olmalı, üst kapak bitmiş çim kotuna uygun oturmalıdır.

6. Sabit sol kenarı hizalayın: Kısmi daire sınırının sol tarafını saha geometrisine göre yönlendirin.

7. İlk çalıştırmayı yapın: Zon basıncını kontrollü verin; bağlantı, yükselme ve dönüşü gözleyin.

8. Dinamik basıncı ölçün: Tüm planlı başlıklar çalışırken en elverişsiz noktayı kontrol edin.

9. Açıyı ayarlayın: Sol sınırı koruyarak düz tornavidayla sağ sınırı 40°–360° aralığında belirleyin.

10. Flow Shut-Off’u test edin: Başlık üzerinden akışı kapatıp yeniden açarak vanalı işlevin çalıştığını doğrulayın.

11. Deseni kontrol edin: Nozul jeti, yakın alan, menzil ve komşu kapsamasını izleyin.

12. Son kotu düzeltin: Dolgu ve çim uygulamasından sonra kapağın çukur veya tehlikeli yüksek kalmadığını kontrol edin.

Kurulumun profesyonel sulama projesine dayanması gerekir. Pompa, vana ve boru çapı hesabı yapılmadan katalog menziline göre başlık dizmek güvenilir değildir. Elektrik bağlantıları, basınçlı boru ve otomatik devreye girme riski için iş güvenliği tedbirleri uygulanmalıdır.

Açı ayarı nasıl yapılır?

PC modelinde açı 40°–360° arasında ayarlanır ve fabrika ayarı yaklaşık 180° olabilir. Önce nozul kulesi sabit sol durma noktasına getirilir. Kule sola kolay dönmüyorsa önce sağ durma noktasına kadar saat yönünde çevrilir, sonra sola alınır. Sabit sol sınır sulanacak alanın sol kenarıyla hizalanır.

Sol durma noktası tutulurken düz tornavida açı ayar yuvasına yerleştirilir. Saat yönünde çevirme açıyı artırır, saat yönünün tersine çevirme azaltır. Üretici talimatında bir tam tornavida turunun yaklaşık 90° açı değişimi sağladığı belirtilir. Minimum veya maksimum sınıra ulaşıldığında cırcır sesi duyulabilir; mekanizma sınırın ötesine zorlanmamalıdır.

Açı ayarı rotor çalışırken veya kapalıyken yapılabilir; ancak güvenlik ve desen doğrulaması için kontrollü çalışma gerekir. Kısmi daire 360°’ye ayarlanabilse de özel FC modelin geri dönüş yapmayan tam daire çalışma karakteri farklıdır. Projede sürekli tam daire isteniyorsa model seçimi ve yağmurlama hızı açısından dedicated FC yapılandırması da değerlendirilmelidir.

Yarıçap ayarı ve yüzde 25 azaltma

Paslanmaz çelik nozul tutma/yarıçap vidası saat yönünde çevrilerek su jetine yaklaştırılır ve yarıçap yüzde 25’e kadar azaltılabilir. Saat yönünün tersine çevirmek vidayı geri alır. Bu özellik küçük saha düzeltmeleri için kullanışlıdır; yanlış nozul veya aşırı geniş başlık aralığını düzeltmenin ana yöntemi değildir.

Vida su jetini fazla bozarsa damla yapısı ve dağılım homojenliği olumsuz etkilenebilir. Üretici de jetin bozulmasının dağılım düzenini etkilediğini belirtir. Gerekli yarıçap büyük ölçüde daha kısaysa düşük numaralı ya da düşük açılı uygun nozul seçmek, vidayı sonuna kadar kısmaktan daha sağlıklı olabilir. Ayardan sonra yakın alan ve menzil kap testiyle kontrol edilmelidir.

Başlık üzerindeki vanayı kullanma

1. Zon çevresini güvenli hâle getirin ve rotorun çalışma durumunu gözleyin.

2. Düz tornavidayı yalnız Plus modellerde bulunan Flow Shut-Off yuvasına yerleştirin.

3. Akışı durdurmak için tornavidayı saat yönünde yaklaşık 180° çevirin.

4. Rotor jetinin tamamen durduğunu doğrulayın; kule veya nozul üzerinde basınçlı işlem yaparken uygun güvenlik prosedürünü izleyin.

5. Bakım tamamlandıktan sonra tornavidayı saat yönünün tersine yaklaşık 180° çevirerek suyu yeniden açın.

6. Başlığın yükseldiğini, döndüğünü ve ayarlanan sektörü suladığını kontrol edin.

Flow Shut-Off vanasını kapatmak, gövdenin altındaki boru bağlantısını basınçsız hâle getirmez. Rotorun tamamen sökülmesi veya lateral hattın açılması gerekiyorsa merkezî vana ve su kaynağı kapatılmalı, hat basıncı güvenli biçimde boşaltılmalıdır. Başlık üzerindeki vana yalnız nozul tarafındaki akışı yönetir; basınçlı gövde üzerinde uygunsuz söküm yapılmamalıdır.

Nozul takma ve çıkarma

1. Rotor kaldırma aletini yükseltme yuvasına takın, yaklaşık 90° çevirin ve yükselticiyi kontrollü kaldırın.

2. İstenen nozulu nozul yuvasına düz biçimde yerleştirin.

3. Nozul tutma vidasını saat yönünde çevirerek nozulu sabitleyin; vida aynı zamanda yarıçap ayarında kullanılır.

4. Seçilen nozulun tanımlama tapasını rotor üstündeki ilgili açıklığa takın.

5. Nozulu çıkarmak için tutma vidasını geri alın, tornavida ucunu nozul çıkarma tırnağının altına kontrollü yerleştirin.

6. Yeni nozul sonrası debi, yarıçap, açı ve yağmurlama hızını yeniden doğrulayın.

Nozul değişimi sırasında sistemin beklenmedik biçimde açılması engellenmelidir. Plus vanası bakım kolaylığı sağlar ancak güvenli çalışma prosedürünün yerini almaz. Nozul numarası değiştiğinde istasyon toplam debisi de değişir; yalnız fiziksel uyum sağlandı diye pompa ve vana kapasitesi uygun kabul edilmemelidir.

Bakım ve periyodik kontrol

• Sulama sezonu başında tüm rotorların yükselme, dönüş ve geri çekilme hareketini gözleyin.

• Flow Shut-Off vanasını kontrollü biçimde kapatıp açarak sıkışma olmadığını kontrol edin.

• Nozul ağzında taş, kum veya mineral birikimi bulunup bulunmadığını inceleyin.

• Filtre süzgecini su kalitesi ve saha şartlarına göre temizleyin.

• Kauçuk kapağın hasarını ve çim kotuna göre konumunu kontrol edin.

• Sabit sol sınırın ve ayarlanabilir sağ sınırın yürüyüş yolu ya da cephe dışına taşmadığını doğrulayın.

• Sulama sonrası düşük kotlu başlıklarda drenaj süresini izleyin.

• Dinamik basıncı pompa, vana veya zon değişikliklerinden sonra yeniden ölçün.

• Yağmurlama deseninde sislenme, kuru halka veya jet bozulması olup olmadığını kontrol edin.

• Bağlantı çevresinde kaçak, gövde eğilmesi ve yüzey çökmesi arayın.

• Don riski bulunan bölgelerde sistemi yerel iklim ve üretici prosedürüne göre kışa hazırlayın.

Üreticinin belirtmediği katı bir aylık veya yıllık bakım aralığı her sahaya zorunlu kural gibi uygulanmamalıdır. Kirli su, yoğun biçme trafiği, eğimli arazi ve sık sulama daha kısa kontrol aralıkları gerektirebilir. Temiz şebeke suyu ve düşük kullanım yoğunluğu farklı bir program doğurabilir. Bakım kaydı tutulması, tekrarlayan başlık ve zon sorunlarının ayırt edilmesini kolaylaştırır.

Sorun giderme tablosu

Belirti, muhtemel neden ve kontrol sırası

BelirtiMuhtemel nedenKontrolÖnerilen işlemRotor su atmıyorFlow Shut-Off kapalı, vana kapalı veya nozul tıkalıBaşlık vanası, zon ve nozulAkışı açın; tıkanmayı güvenli biçimde temizleyin.Rotor yükselmiyorDüşük dinamik basınç, kir veya sıkışmış contaBaşlık basıncı ve yükseltici çevresiHidrolik kaybı düzeltin; silecek contayı temizleyin.Rotor geri inmiyorKir, gövde eğriliği veya yay sorunuKapak çevresi ve yükseltici hareketiÇevreyi temizleyin; hasarlı mekanizmayı servis edin.Atış kısaYetersiz basınç, küçük nozul, fazla kısılmış vidaDinamik basınç, nozul ve yarıçap vidasıResmî tabloya göre ayarı ve hidrolik hesabı düzeltin.Atış sisleniyorYüksek basınç veya bozuk nozulPRS işlevi, giriş basıncı ve nozulRegülasyonu ve parçaları kontrol edin.Dönüş düzensizKir, düşük basınç veya dişli sorunuFiltre, akış ve mekanizmaTemizleyin; gerekirse iç mekanizmayı değiştirin.Açı yanlış yerdeSabit sol kenar yanlış hizalıSol durma noktası ve sağ ayarSol kenarı yeniden konumlandırıp açıyı ayarlayın.Başlık kapatılamıyorYanlış ayar yuvası veya Flow Shut-Off sıkışmasıPlus üst kapağındaki doğru yuvaZorlamayın; kir ve mekanizmayı servis prosedürüyle kontrol edin.Başlık kapalı unutulmuşBakım sonrası vana açılmamışZon çalışırken bütün rotorlarSaat yönünün tersine 180° çevirip deseni doğrulayın.Düşük kotta su akıyorSAM kapasitesi aşılmış, kir veya vana kaçağıKot farkı, akış süresi, merkezî vanaÇekvalf ve zonlamayı kontrol edin.Nozul çevresinde kaçakNozul tam oturmamış veya vida gevşekNozul yuvası ve tutma vidasıNozulu doğru oturtup kontrollü sıkın.Dağılımda kuru bölgeYanlış aralık, rüzgâr veya uyumsuz nozullarHead-to-head kapsama ve kap testiYerleşim/nozul planını proje hesabıyla düzeltin.

Yaygın projelendirme ve kullanım hataları

• Vanalı özelliği otomasyon sanmak: Flow Shut-Off manuel servis vanasıdır; kontrol ünitesi ve solenoid vana gerekir.

• SAM ile Plus vanasını karıştırmak: SAM geri drenajı sınırlar, Plus kullanıcı komutuyla başlık akışını kapatır.

• PRS’nin basıncı yükselttiğini düşünmek: Regülatör yüksek basıncı düşürür; düşük giriş basıncını yükseltemez.

• En büyük nozulu seçmek: Birkaç metrelik menzil artışı istasyon debisini çok daha fazla büyütebilir.

• Katalog menzilini doğrudan aralık yapmak: Rüzgâr ve dinamik kayıplar head-to-head kapsamayı bozar.

• Yanlış diş standardını zorlamak: 3/4 inç anma çapı NPT ve BSP uyumunu tek başına garanti etmez.

• Yarıçap vidasını aşırı kısmak: Jet ve dağılım düzeni bozulabilir.

• Kapalı rotoru unutmak: Zon çalışsa bile yerel vana kapalıysa kuru alan oluşur.

• Farklı nozul yağmurlama hızlarını karıştırmak: Aynı sürede fazla ve az sulanan bölgeler meydana gelir.

• Rotoru yanlış kota koymak: Çukur kapak su/çamur toplar, yüksek kapak biçme ve takılma riski yaratır.

• Hat yıkamadan montaj yapmak: İlk çalıştırmada filtre, nozul veya vanalı mekanizmaya kir girebilir.

• Yalnız statik basıncı ölçmek: Gerçek performansı eşzamanlı çalışma sırasındaki dinamik basınç belirler.

Yağmurlama hızı ve sulama programı nasıl eşleştirilir?

Rotor seçiminin son adımı yalnız başlıkların alanı örtmesi değildir; toprağa bir saatte bırakılan su miktarı da kontrol edilmelidir. Çeyrek daire çalışan bir rotor, aynı nozul ve debiyle suyu daha küçük sektöre dağıttığı için tam daire çalışan başlığa göre birim alana daha yoğun su bırakabilir. Aynı istasyonda farklı sektör açılarını bilinçsizce aynı nozul numarasıyla kullanmak, köşelerde fazla sulama ve geniş sektörlerde eksik sulama oluşturabilir.

Bu sorun, uyumlu yağmurlama hızına sahip nozul seçimi ve sektörün büyüklüğüne göre debi eşleştirmesiyle yönetilir. Rain Bird MPR nozul yaklaşımı belirli yarıçap ve sektörlerde yaklaşık eşleştirilmiş yağmurlama hızı sunmak için değerlendirilir. Standart Rain Curtain nozullarda ise her başlığın nozul numarası, açısı ve tablo debisi proje tarafından birlikte seçilmelidir. İki başlık fiziksel olarak aynı 5004 gövdeyi kullansa bile farklı sektör ve nozullar nedeniyle aynı su miktarını bırakmayabilir.

Program süresi toprağın infiltrasyon hızına göre ayarlanır. Killi veya sıkışmış toprak, rotorun bıraktığı suyu yeterince hızlı ememiyorsa uzun tek seans yerine sulama-dinlenme döngüleri kullanılabilir. Böylece yüzey akışına başlamadan suyun kök bölgesine ilerlemesi için zaman tanınır. Kumlu toprak daha hızlı su alabilir fakat suyu daha kısa süre tutabilir. Bitki türü, kök derinliği, gölge, eğim ve mevsimsel buharlaşma da programı değiştirir.

PRS başlık basıncını düzenleyerek daha kararlı debi sağlamaya yardımcı olsa da çalışma süresini otomatik belirlemez. Kontrol ünitesindeki program, saha gözlemi ve kap testi sonucuna göre hazırlanmalıdır. Flow Shut-Off ile kapatılan bir başlık program hesabından kaybolmaz; bakım sonrası açılmazsa o bölge hiç su alamaz. Bu nedenle bakım kayıtlarında kapatılan rotorlar işaretlenmeli ve zon teslim edilmeden önce tüm vanalı başlıkların açık olduğu doğrulanmalıdır.

Standart 5004, 5004+PCSAMR ve Hunter PGP Ultra karşılaştırması

Karşılaştırma yalnız marka seçimi değil, gerekli özellik paketini belirleme amacı taşır. Standart Rain Bird 5004PC daha yalın ve ekonomik bir orta menzilli rotor olabilir. 5004+PCSAMR aynı temel sınıfta Flow Shut-Off, PRS ve SAM işlevlerini birleştirir. Hunter PGP Ultra ailesi ise modele göre çekvalf, basınç düzenlemeli gövde, otomatik açı geri dönüşü ve farklı nozul seçenekleri sunar. Her ailenin tüm özellikleri her sipariş kodunda bulunmaz.

Proje odaklı karşılaştırma

KriterRain Bird 5004PCRain Bird 5004+PCSAMRHunter PGP Ultra / PRBPop-up10,2 cm sınıfı10,2 cm10 cmGiriş3/4 inç3/4 inç3/4 inçAçı40°–360°40°–360°50°–360°Başlıktan akış kapatmaPlus olmayan modelde yokVar, manuel Flow Shut-OffPGP Ultra’da yok; Hunter I-20 FloStop sınıfı ayrıca değerlendirilirBasınç düzenlemeStandart kodda yokPRS yaklaşık 3,1 barPRB yapılandırmalarında varDüşük kot çekvalfiModele bağlıSAM yaklaşık 2,1 mCV yapılandırmasına göre yaklaşık 3 m’ye kadar seçenekNozul yaklaşımıRain CurtainRain Curtain standart/düşük açıStandart, düşük açı ve çoklu nozul gruplarıÖne çıkan senaryoYalın orta menzil projesiBakım vanası, basınç kontrolü ve drenajın birlikte istendiği sahaAçı hafızası veya Hunter kontrol/nozul ekosistemi istenen saha

Bahçelog’da daha yalın bir 5004 alternatifi olarak Rain Bird 5004PC30 rotoru incelenebilir. Karar yalnız ürün fiyatına değil, sahadaki basınç, kot farkı, bakım yöntemi ve istenen servis kolaylığına göre verilmelidir. Kullanılmayacak özelliklere ödeme yapmak gereksiz olabilir; gerçek saha sorununu çözen özellik paketi ise işletme süresince değer üretir.

Hangi durumda farklı bir ürün düşünülmeli?

Proje basıncı sürekli düşükse ve en uzak başlıkta 1,7 bar çalışma seviyesi dahi korunamıyorsa PRS’li rotor çözüm değildir; pompa, boru veya zon yapısı düzeltilmelidir. Alan çok küçükse 5004 nozulunu aşırı kısmak yerine daha kısa menzilli bir başlık seçilebilir. Çok dar şeritler için şerit nozullar veya damla sulama daha kontrollü olabilir.

Başlık başına elektrikli kontrol, decoder veya merkezi golf yönetimi gerekiyorsa manuel Flow Shut-Off yeterli değildir. 20 m ve üzeri yarıçap hedefleniyorsa daha uzun menzilli rotor sınıfları gerekir. Kot farkı 2,1 m’yi belirgin biçimde aşıyorsa SAM kapasitesine güvenmek yerine kot bazlı zonlama yapılmalıdır. Mevcut sistem farklı giriş standardına sahipse adaptasyon maliyeti de değerlendirilmelidir.

Satın almadan önce kontrol listesi

1. Ürün kodunda 5004, Plus, PC, SAM ve R/PRS işaretlerini doğrulayın.

2. Başlık üzerinden manuel akış kapatma özelliğinin gerçekten sipariş edilen modelde bulunduğunu teyit edin.

3. 3/4 inç bağlantının yerel diş standardını sorun.

4. Uygun swing joint, adaptör ve sızdırmazlık yöntemini belirleyin.

5. Ürünle birlikte gelen nozul ağacı ve önceden takılı nozul içeriğini öğrenin.

6. Tasarım yarıçapını sıfır rüzgâr azami değeri yerine saha koşuluna göre belirleyin.

7. Her rotorun seçilen nozul debisini resmî PRS tablosundan alın.

8. Aynı anda çalışacak rotorların toplam debisini hesaplayın.

9. Pompa eğrisini gerekli debi ve basınç noktasında kontrol edin.

10. Boru, vana, filtre ve kot kayıplarını hesaba katın.

11. En uzak rotorda dinamik basıncın yeterli olduğunu doğrulayın.

12. SAM’in yaklaşık 2,1 m kot tutma kapasitesinin sahaya uygunluğunu inceleyin.

13. Flow Shut-Off vanasının bakım ekibi için gerçek faydasını değerlendirin.

14. Açı ve nozul ayarı için düz tornavida veya uygun Rain Bird rotor aletini planlayın.

15. Başlıkların head-to-head kapsama sağlayacağı ölçekli yerleşim oluşturun.

16. Çim kotu, biçme ekipmanı ve yaya güvenliğini göz önüne alın.

17. Merkezî solenoid vana ile kontrol ünitesinin rotor debisine uygunluğunu doğrulayın.

18. Yedek nozul, filtre ve servis parçalarının erişimini sorun.

19. Yerel don koşulları için kış hazırlığı prosedürü hazırlayın.

20. Güncel fiyat, stok, garanti ve teslimat içeriğini Bahçelog ürün sayfasından teyit edin.

Ürün değerlendirmesi

Rain Bird 5004+ PC SAM PRS, orta menzilli profesyonel rotor sınıfında üç somut işletme sorununa cevap verir. Plus vanası tek başlığı yerel olarak kapatmayı, PRS yüksek giriş basıncını nozul seviyesinde düzenlemeyi, SAM ise düşük kot drenajını sınırlandırmayı hedefler. Bu özellikler doğru sahada bakım hareketini, sislenmeyi ve sulama sonrası yüzey akışını azaltmaya yardımcı olabilir.

Ürünün gücü, “her sorunu otomatik çözen rotor” olmasından değil, doğru nozul ve doğru projeyle işlevlerin bir arada kullanılabilmesinden gelir. Flow Shut-Off merkezî vananın yerine geçmez, PRS düşük basıncı yükseltmez, SAM sınırsız kot farkını tutmaz. Bu sınırlar bilinerek seçildiğinde ürün; site, park, kampüs ve ticari peyzaj sulamasında güçlü bir seçenek oluşturur.

Rotoru satın alırken yalnız başlık fiyatını değil; nozul, swing joint, boru çapı, vana kapasitesi ve bakım yaklaşımını birlikte değerlendirin. Tam sistem seçenekleri için Bahçelog otomatik sulama ürünlerini, marka ve model seçimi için Rain Bird rotor modelleri rehberini inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Rain Bird 5004+ PC SAM PRS vanalı mıdır?

Evet. Plus işareti, rotorun üstünden düz tornavidayla kumanda edilen Flow Shut-Off akış kapatma mekanizmasına sahip olduğunu gösterir. Bu manuel vana, sulama zonu çalışırken tek başlığın suyunu kesmeye veya yeniden açmaya yarar. Nozul servisi, hat yıkama ve arıza ayırma sırasında kullanışlıdır. Elektrikli değildir ve merkezî solenoid vana ile kontrol ünitesinin yerini almaz.

Rotorun vanası nasıl kapatılır ve açılır?

Düz tornavida Plus modele ait Flow Shut-Off yuvasına yerleştirilir. Saat yönünde yaklaşık 180° çevirmek ilgili rotorun akışını durdurur; saat yönünün tersine yaklaşık 180° çevirmek yeniden açar. Mekanizma zorlanmamalıdır. Gövde veya lateral boru sökülecekse başlık vanasıyla yetinilmez; merkezî vana kapatılır ve hat basıncı güvenli biçimde boşaltılır.

Flow Shut-Off otomatik vana mıdır?

Hayır. Flow Shut-Off başlık üzerinden elle kullanılan yerel servis vanasıdır. Elektrik sinyali almaz, sulama saatini programlamaz ve bütün zonu yönetmez. Otomatik sulama için kontrol ünitesi ve merkezî solenoid vana gerekir. Flow Shut-Off’un avantajı, zon açıkken belirli bir rotoru izole ederek bakım ve teşhis sürecini kolaylaştırmasıdır.

SAM çekvalf ile Flow Shut-Off aynı şey midir?

Hayır. SAM, sulama kapandığında borudaki suyun düşük kotlu başlıktan boşalmasını yaklaşık 2,1 m kot farkına kadar sınırlar. Flow Shut-Off ise kullanıcı tarafından tornavidayla açılıp kapatılan manuel başlık vanasıdır. SAM otomatik çalışan tek yönlü drenaj kontrolü, Plus vanası ise bakım amaçlı aktif akış kontrolüdür.

PRS ne işe yarar?

PRS, yeterli giriş basıncı bulunduğunda rotorun nozul çalışma basıncını yaklaşık 3,1 bar seviyesinde düzenler. Yüksek basınçtan doğan sislenme, aşırı debi ve başlıklar arası dengesizliği azaltmaya yardımcı olur. PRS pompa değildir; düşük giriş basıncını yükseltemez. En uzak rotorda dinamik basınç yetersizse hat ve pompa tasarımı düzeltilmelidir.

Rain Bird 5004+PCSAMR kaç metre atar?

5000 Serisinin genel nozul ve basınç aralığı 7,6–15,2 m’dir. PRS’li standart Rain Curtain performans tablosunda düzenlenmiş basınç grubunda nozula göre yaklaşık 10,6–14,1 m örnekleri görülür. Gerçek menzil rüzgâr, dinamik basınç, nozul, yarıçap vidası ve montaj koşuluna bağlıdır. Kesin yerleşim azami katalog değerine göre yapılmamalıdır.

Debisi ne kadardır?

5000 Serisinin genel debi aralığı 3,0–36,6 L/dak veya 0,17–2,19 m³/sa olarak verilir. 5004+PCSAMR’de gerçek debiyi takılı nozul ve giriş koşulu belirler. PRS’li tabloda 3,5–5,2 bar giriş grubunda standart nozullar için yaklaşık 6,0–31,2 L/dak örnekleri bulunur. İstasyon hesabında seçilen nozul değeri kullanılmalıdır.

Çalışma basıncı kaç bardır?

Rain Bird 5000 Serisi için genel çalışma aralığı 1,7–4,5 bar olarak yayımlanır. PRS yaklaşık 3,1 bar nozul basıncını hedefler ve güncel PRS performans tablosu daha yüksek giriş grubundaki düzenleme davranışını da gösterir. Yerel ürün etiketi ve güncel teknik föy esas alınmalı; rotor girişindeki dinamik basınç sulama çalışırken ölçülmelidir.

PRS düşük su basıncını artırır mı?

Hayır. Basınç regülatörü yalnız yeterli ve daha yüksek giriş basıncını hedef seviyeye düşürür. Pompa gibi basınç üretemez. Giriş basıncı düşükse menzil, debi ve yükselme performansı düşebilir. Boru çapı, eşzamanlı rotor sayısı, pompa eğrisi, vana kaybı, filtre ve kot farkı kontrol edilmelidir.

Rain Bird 5004+ PC SAM PRS kaç derece ayarlanır?

PC modelin sektörü 40°–360° arasında ayarlanabilir. Fabrika ayarı yaklaşık 180° olabilir. Sol durma noktası sabit olarak hizalanır; sağ sınır düz tornavidayla ayarlanır. Saat yönü açıyı artırır, saat yönünün tersi azaltır. Bir tam tornavida turu yaklaşık 90° değişim sağlar ve mekanik sınırlar zorlanmamalıdır.

Tam daire çalışır mı?

PC yapılandırması 360°’ye kadar ayarlanabilir ve aynı gövdede kısmi/tam kapsama sağlar. Ancak özel FC modeli geri dönüş yapmayan sürekli tam daire çalışma için ayrı bir yapılandırmadır. Sürekli 360° uygulamada dönüş karakteri, yağmurlama hızı ve model kodu proje kapsamında değerlendirilmelidir.

Pop-up yüksekliği kaç santimetredir?

5004 modelinin pop-up yüksekliği 10,2 cm, yani 4 inç sınıfıdır. Toplam kapalı gövde yüksekliği yaklaşık 18,5 cm, çim üzerinde açıkta kalan üst çap yaklaşık 4,1 cm’dir. Montaj derinliği belirlenirken swing joint, bitmiş çim kotu, drenaj ve biçme ekipmanı birlikte dikkate alınmalıdır.

Giriş ölçüsü nedir?

Rotorun alt bağlantısı 3/4 inç dişidir. Resmî Kuzey Amerika teknik tanımı FNPT giriş belirtir; Türkiye’de satılan ürünün diş standardı ve uyumlu fitting sipariş öncesinde Bahçelog’dan teyit edilmelidir. NPT ile BSP aynı anma çapında görünse bile doğrudan eşdeğer kabul edilmemeli ve bağlantı zorlanmamalıdır.

Swing joint kullanmak gerekir mi?

Uygun swing joint veya esnek bağlantı, rotor kotunu ve dikliğini ayarlamayı, yüzey yüklerini ana borudan ayırmayı ve daha sonra servis yapmayı kolaylaştırır. Seçilen parçanın 3/4 inç girişle ve yerel diş standardıyla uyumlu olması gerekir. Rijit ve zorlanmış montaj, gövde eğriliği ile bağlantı hasarı riskini artırabilir.

Hangi nozul seçilmelidir?

Nozul; tasarım yarıçapı, rüzgâr, head-to-head yerleşim, istasyon debisi, toprak su alma hızı ve sulama süresine göre seçilir. Büyük nozul her zaman daha iyi değildir. 1.5 ile 8.0 standart nozullar arasında yarıçap sınırlı artarken debi çok daha fazla artabilir. Resmî PRS tablosu ve pompa çalışma noktası birlikte değerlendirilmelidir.

Düşük açılı nozul ne zaman kullanılır?

10° düşük açılı nozullar, standart 25° yörüngenin rüzgâr veya üst engeller nedeniyle sorun yarattığı yerlerde değerlendirilebilir. Daha alçak jetin yarıçapı ve yağmurlama hızı farklıdır. Ağaç dalı, bina çıkması veya hâkim rüzgâr nedeniyle seçilecekse komşu başlıklarla uyumu ve yüzey dağılımı saha testinde doğrulanmalıdır.

Yarıçap yüzde 25 azaltılabilir mi?

Evet. Nozul tutma ve yarıçap vidası jet içine ilerletilerek yarıçap yüzde 25’e kadar azaltılabilir. Aşırı kısma su jetini bozarak homojenliği düşürebilir. İstenen yarıçap çok daha kısaysa doğru nozul veya farklı rotor seçmek, ayar vidasını sonuna kadar kullanmaktan daha sağlıklı olabilir.

SAM çekvalf kaç metre kot farkı tutar?

SAM Seal-A-Matic yaklaşık 2,1 m kot farkına kadar düşük kot drenajını sınırlandırır. Bu değer sınırsız değildir. Daha büyük kot farklarında kot bazlı zonlama veya ek hidrolik önlem gerekebilir. Sulama sonrasında sürekli akış görülürse merkezî vananın kaçırıp kaçırmadığı ve çekvalfe kir girip girmediği de kontrol edilmelidir.

Rotor nozul değiştirirken zonu kapatmak gerekir mi?

Plus vanası, ilgili başlığın akışını zon açıkken keserek bazı nozul servislerini kolaylaştırır. Bununla birlikte güvenlik prosedürü yapılan işleme göre belirlenmelidir. Gövde veya boru bağlantısı açılacaksa merkezî vana kapatılmalı ve hat basıncı boşaltılmalıdır. Bakım sonrasında Flow Shut-Off yeniden açılmalı ve rotor deseni kontrol edilmelidir.

Bu rotor solenoid vana yerine geçer mi?

Hayır. Entegre Flow Shut-Off elektrikli değildir ve yalnız tek başlığı elle kapatır. Sulama programını yönetmek ve bütün istasyonu otomatik açıp kapatmak için ayrı solenoid vana gerekir. Proje debisine uygun seçenekler Bahçelog solenoid vanalar kategorisinde incelenebilir.

Bir zonda kaç adet rotor çalıştırılabilir?

Sabit bir adet verilemez. Seçilen her nozulun debisi toplanır; pompanın bu toplam debide sağlayabildiği basınç, boru ve vana kayıpları düşülerek kontrol edilir. 3.0 nozul kullanan bir zon ile 8.0 nozul kullanan zonun kapasitesi aynı değildir. Boru hızı, kot ve en uzak başlık basıncı mühendislik hesabına dahil edilmelidir.

Rotorlar kaç metre arayla yerleştirilir?

Aralık, seçilen nozulun gerçek saha yarıçapı ve head-to-head kapsama prensibiyle belirlenir. PRS’li standart nozullarda yaklaşık 10,6–14,1 m performans örnekleri bulunmasına rağmen rüzgâr ve basınç kaybı nedeniyle tasarım aralığı farklı olabilir. Azami katalog menzilini doğrudan aralık olarak kullanmak kuru bölgeler oluşturabilir.

Ürün eğimli arazide kullanılır mı?

Evet, özellikle SAM çekvalf eğimli arazide düşük kot drenajını yaklaşık 2,1 m kot farkına kadar azaltmaya yardımcı olur. Ancak büyük eğimde tek çözüm değildir. Kot gruplarına göre zonlama, boru basıncı, yüzey akışı, toprak infiltrasyonu ve rotor çevresi drenajı birlikte projelendirilmelidir.

Satın almadan önce en önemli kontrol nedir?

Model kodunun gerçekten 5004+PCSAMR olduğunu; yani Plus vanası, PC açı ayarı, SAM çekvalf ve PRS basınç düzenlemeyi birlikte taşıdığını doğrulayın. Ardından nozul içeriği, 3/4 inç diş standardı, dinamik basınç, zon debisi, swing joint ve yerel teslimat kapsamını kontrol edin. Bu bilgiler netleşmeden yalnız ürün adına göre sipariş verilmemelidir.

Teknik doğrulama notu

Bu rehberdeki model kodu, Flow Shut-Off kullanımı, 45 psi PRS seviyesi, SAM kapasitesi, açı ayarı, boyutlar ve nozul performansı Rain Bird’ın resmî 5000/5000 Plus ürün sayfası, güncel teknik özellik föyü ve çok dilli kurulum talimatları esas alınarak hazırlanmıştır. Bahçelog ürün sayfasındaki ticari bilgiler güncel fiyat, stok ve teslimat için esas alınmalıdır. Üretici tabloları sıfır rüzgâr test koşullarını temsil eder; saha projesinin yerini tutmaz.